Wskazówek, które pomogą odnaleźć się w temacie odpowiedzialności za długi spadkowe należy szukać w czwartej księdze Kodeksu cywilnego.

Z czego składa się spadek?
W skład spadku wchodzi wszystko, co spadkodawca miał w chwili śmierci. Zatem dziedziczeniem będzie objęty chociażby dom, samochód, meble, zbiór dzieł sztuki i książek, przedmioty osobiste, a także środki finansowe. Spadek może składać się także z zobowiązań finansowych takich jak kredyt hipoteczny lub krótkoterminowa pożyczka.

Ogólne zasady odpowiedzialności
I Najprostszym sposobem uniknięcia odpowiedzialności za długi spadkowe jest odrzucenie spadku. Oznacza to jednak, że wszystkie rzeczy niebędące długami także nie staną się nasze.
II Aktualnie domyślnym sposobem spadkobrania w polskim porządku prawnym jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, iż przed objęciem spadku dokonuje się spisania wszystkich jego elementów. Jeśli wartość spadku jest większa niż obecny w nim dług, wówczas wierzyciele mogą dochodzić spłaty zobowiązań do wysokości aktywów. Jeśli jednak dług jest większy niż wartość wszystkich innych elementów spadku, za pozostałe długi spadkobierca nie odpowiada.
III Przyjęcie spadku bez dokonania spisu inwentarza (tzw. przyjęcie spadku wprost) powoduje, iż majątek spadkodawcy i spadkobiercy zlewają się w całość. Z tego względu na rzecz spadkobiercy przechodzą wszystkie elementy spadku w tym rzecz jasna długi.

Jak zachować się wobec długów spadkowych?
Jeśli długi spadkodawcy są większe niż wartość reszty spadku, wówczas odrzucenie spadku i spadkobranie z dobrodziejstwem inwentarza spowodują takie same skutki dla spadkobiercy, ponieważ jego sytuacja majątkowa nie ulegnie zmianie.

Przyjęcie spadku bez dokonania spisu inwentarza jest pożądane w takiej sytuacji jedynie, gdy w spadku znajduje się rzecz, którą bardzo chcielibyśmy mieć ze względów chociażby sentymentalnych. Zatem jeśli nie chcemy utracić domu rodzinnego, jest sens zlania obu majątków i spłacenie długu.

Jeśli długi spadkodawcy są mniejsze niż wartość reszty spadku, wówczas można rozważyć dwa podejścia do sprawy. Po pierwsze, spadkobranie z dobrodziejstwem inwentarza jest dobrym pomysłem, gdy nie mamy pewności jakiej dokładnie wielkości jest dług i reszta spadku. Z tej opcji warto także skorzystać, jeśli nie dysponujemy środkami na spłatę długu. Po drugie, przyjęcie spadku bez dokonania spisu inwentarza jest właściwą opcją dla tych, którzy dysponują odpowiednimi środkami finansowymi, by spłacić długi, a jednocześnie nie chcą, by cokolwiek ze spadku zostało utracone.

M.Z.