Ustalenie alimentów w ramach rozstrzygnięcia sądowego (wyrokiem lub postanowieniem) to czasami dopiero początek problemów. Zdarza się bowiem, że strona uprawniona (lub jej przedstawiciel ustawowy) – rozpocznie egzekucję tychże należności zanim zobowiązany dowie się o obowiązku (np. przed doręczeniem orzeczenia) lub opóźnieni się z płatnością choćby jednej raty. Docelowo, powstanie zaległości – choćby niewielkiej, uprawnia uprawnionego do skierowania wniosku do komornika o egzekucję alimentów. Ta z kolei jest podwójnie uciążliwa – może skutkować zajęciem rachunków bankowych, a nadto zwiększa wydatek o koszty komornicze. Pytanie zatem, czy już po wszczęciu egzekucji – można się jakoś „pozbyć” niechcianego komornika?

Można wymienić cztery sposoby, aby zakończyć postępowanie egzekucyjne w jego toku. Dwa pierwsze bywają problematyczne i raczej mało skuteczne, natomiast dwa kolejne – powodują umorzenie postępowania komorniczego z mocy prawa. Są to:

a) cofnięcie wniosku egzekucyjnego (a zatem prośba do uprawnionego, aby wycofał wniosek od komornika)

b) wniosek o wstrzymanie egzekucji na podstawie art. 822 k.p.c.

c) uchylenie tytułu wykonawczego (ewentualnie jego zmiana)

d) dokonanie wpłaty sześciokrotności alimentów na depozyt sądowy, zgodnie z dyspozycją art. 883 § 2 k.p.c.

Pierwsze rozwiązanie sprowadza się do zgody wierzyciela (lub jego przedstawiciela ustawowego) aby wycofał sprawę od komornika. Oczywiście sama prośba może nie wystarczyć, tym bardziej, jeśli postępowanie zostało wszczęte „złośliwie”.

Drugie rozwiązanie, to skierowanie wniosku do komornika o wstrzymanie egzekucji, jeśli wniosek był u podstaw niezasadny (np. nie nastąpiła zaległość lub nie miała charakteru zawinionego). W takim wypadku komornik nie jest jednak związany wnioskiem i na polecenie wierzyciela może dalej prowadzić sprawę:

Art. 822 k.p.c.

…Komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności, jeżeli przed jej rozpoczęciem dłużnik złoży niebudzący wątpliwości dowód na piśmie, że obowiązku swojego dopełnił albo że wierzyciel udzielił mu zwłoki. […] Wstrzymując się z dokonaniem czynności, komornik stosownie do okoliczności podejmie działania, które umożliwiają dokonanie czynności w przyszłości. O wstrzymaniu czynności i jego przyczynach komornik niezwłocznie zawiadomi wierzyciela. Na polecenie wierzyciela komornik niezwłocznie dokona czynności, która uległa wstrzymaniu…

Trzecie rozwiązanie to podważenie tytułu wykonawczego np. na skutek zażalenia lub utraty jego mocy (np. postanowienia dot. zabezpieczenia). W tym wypadku jednak „modyfikacja” orzeczenia (np. obniżenie alimentów) może nie przerwać postępowania egzekucyjnego.

Po czwarte wreszcie, ostatecznym rozwiązaniem może być „zabezpieczenie” płatności alimentów przy wykorzystaniu depozytu sądowego, zgodnie z treścią art. 883 § 2 k.p.c. zgodne z którym:

…Jednakże dłużnik może żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równającą się sumie świadczeń periodycznych za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej sumy. Komornik skorzysta z tego umocowania, gdy stwierdzi, że dłużnik popadł w zwłokę z uiszczeniem świadczeń wymagalnych; równocześnie wszczyna z urzędu egzekucję…

W tym wypadku postępowanie wygląda następująco:

a) złożenie wniosku do sądu rejonowego o wydanie zgody na złożenie środków na depozycie sądowym z upoważnieniem komornika do odbioru tych środków

b) uregulowanie zaległych alimentów

c) wpłata na depozyt środków odpowiadających sześciokrotności stawki alimentów (czyli za 6 miesięcy z góry)

d) skierowanie wniosku do komornika informującym o możliwości pobierania środków z depozytu oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Warto przy tym zauważyć, iż zgodnie z  treścią uchwały Sądu Najwyższego  z dnia 27 lutego 2008 r. wydanej w sprawie o sygn. III CZP 153/2007 – do złożenia środków do depozytu, w oparciu o przepis art. 883 § 2 k.p.c. nie jest wymagana odrębna zgoda sądu, o której mowa w art. 6932 § 1 k.p.c. Docelowo, bardziej niecierpliwe, ale i odważniejsze osoby mogą zastosować od razu działania od pkt b) powyżej. Numery rachunków depozytowych sądów rejonowych można odnaleźć na ich stronach internetowych.

M.S.